Η ανάλυση του τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΕΣΕΕ, με τίτλο «Σύρραξη στη Μέση Ανατολή: Επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία», εξετάζει τις συνέπειες της στρατιωτικής έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν. Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή σηματοδοτεί νέα περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας, με σημαντική επίδραση στις ενεργειακές αγορές, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο Περσικός Κόλπος και τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου (20 εκατ. βαρέλια ημερησίως) και το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG. Διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση τιμών ενέργειας, υψηλότερο κόστος μεταφοράς και επιβράδυνση του διεθνούς εμπορίου. Ήδη καταγράφονται καθυστερήσεις σε δεξαμενόπλοια, περιορισμοί ασφαλιστικής κάλυψης και αύξηση ασφαλίστρων από 0,25% σε περίπου 3% της αξίας πλοίων.
Η ανάλυση παρουσιάζει τρία σενάρια:
-
Σύντομη κρίση: Περιορισμένες επιπτώσεις, με μείωση της παγκόσμιας ανάπτυξης κατά 0,1% και αύξηση πληθωρισμού ΗΠΑ & Ευρωζώνης κατά 0,3-0,4 ποσοστιαίες μονάδες.
-
Παρατεταμένη ένταση χωρίς αποκλεισμό Στενών: Αύξηση ασφαλίστρων και τιμών πετρελαίου γύρω στα 80 δολάρια/βαρέλι, με διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές.
-
Ακραίο σενάριο: Παρατεταμένη περιφερειακή σύγκρουση με διακοπή ναυσιπλοΐας στα Στενά, τιμές πετρελαίου >100 δολάρια/βαρέλι, αυξημένος πληθωρισμός και επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.
Πληθωριστικές πιέσεις στο λιανικό εμπόριο
Η αύξηση τιμών ενέργειας και μεταφορών ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και διάθεσης προϊόντων. Οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου αντιμετωπίζουν συμπίεση περιθωρίων κέρδους και αυξημένες ανάγκες κεφαλαίου κίνησης. Οι μεγαλύτερες αλυσίδες έχουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, ενώ οι μικρότερες επιχειρήσεις είναι πιο εκτεθειμένες, με πιθανή επιτάχυνση συγκέντρωσης της αγοράς.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, υπογραμμίζει ότι η παρατεταμένη ένταση στη Μέση Ανατολή ήδη επηρεάζει το κόστος ενέργειας και μεταφορών, τα περιθώρια κέρδους και τις τελικές τιμές για τον καταναλωτή. Ο επικεφαλής Διεθνών Σχέσεων, Κωστής Μουσουρούλης, τονίζει την ανάγκη συντονισμού ευρωπαϊκών οργανώσεων ΜμΕ για την προστασία ρευστότητας και ομαλής λειτουργίας της αγοράς.
Συμπερασματικά, η στρατιωτική κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί άμεσες πληθωριστικές πιέσεις και αυξάνει την αβεβαιότητα για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Η διάρκεια και η ένταση της σύγκρουσης θα καθορίσουν την έκταση των οικονομικών επιπτώσεων, ενώ απαιτείται συντονισμός και μέτρα στήριξης για να διασφαλιστεί η σταθερότητα της αγοράς και η προστασία των καταναλωτών.
