Αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει για την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου που βάζει αυστηρότερους κανόνες στις περιβαλλοντικές δηλώσεις και τις ετικέτες βιωσιμότητας των προϊόντων. Από τις 27 Σεπτεμβρίου 2026, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι κάθε «πράσινος» ισχυρισμός που χρησιμοποιούν είναι επαρκώς τεκμηριωμένος, στο πλαίσιο της προσπάθειας περιορισμού του φαινομένου του greenwashing και ενίσχυσης της προστασίας των καταναλωτών.
Ενόψει της έναρξης εφαρμογής των νέων διατάξεων, το Δίκτυο Συνεργασίας για την Προστασία των Καταναλωτών (Consumer Protection Cooperation – CPC) εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαχείριση των προϊόντων που έχουν ήδη παραχθεί ή κυκλοφορήσει στην αγορά πριν από την ημερομηνία εφαρμογής. Τις οδηγίες γνωστοποίησε το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, κατόπιν ενημέρωσης από τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου του υπουργείου Ανάπτυξης.
Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/825 εισάγει αυστηρότερο πλαίσιο για τους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς που προβάλλονται στις συσκευασίες, στις διαφημίσεις και στις ηλεκτρονικές πωλήσεις. Ειδικότερα, περιορίζει τη χρήση γενικών χαρακτηρισμών όπως «οικολογικό», «πράσινο», «φιλικό προς το περιβάλλον» και «βιώσιμο», όταν αυτοί δεν συνοδεύονται από επαρκή τεκμηρίωση, ενώ παράλληλα θεσπίζει αυστηρότερους κανόνες για τις ετικέτες βιωσιμότητας και κάθε αναφορά στις περιβαλλοντικές επιδόσεις ενός προϊόντος.
Οι οδηγίες του CPC επικεντρώνονται στα λεγόμενα «παλαιά αποθέματα» (old stock), δηλαδή σε προϊόντα που είχαν ήδη παραχθεί, συσκευαστεί, παραγγελθεί ή τοποθετηθεί στα σημεία πώλησης πριν από τις 27 Σεπτεμβρίου 2026. Στόχος είναι η ομοιόμορφη εφαρμογή της νέας νομοθεσίας σε όλα τα κράτη-μέλη, χωρίς να προκληθούν δυσανάλογες επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις κατά τη μεταβατική περίοδο.
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες, οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Παράλληλα, οι αρμόδιες αρχές καλούνται να υιοθετήσουν αναλογική και σταδιακή προσέγγιση στους ελέγχους, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως ο όγκος των αποθεμάτων, οι κύκλοι παραγωγής και συσκευασίας, η διάρκεια ζωής των προϊόντων και οι αντικειμενικές δυσκολίες συμμόρφωσης.
Το CPC υπογραμμίζει επίσης ότι, όπου αυτό είναι εφικτό, θα πρέπει να προκρίνονται διορθωτικές ενέργειες αντί αυστηρών μέτρων. Σε αυτές περιλαμβάνονται η επικαιροποίηση των πληροφοριών σε ιστοσελίδες και διαφημιστικό υλικό, η προσαρμογή των νέων συσκευασιών, η χρήση διορθωτικών επισημάνσεων ή η παροχή πρόσθετης ενημέρωσης στα σημεία πώλησης. Αντίθετα, η καταστροφή ή η ανάκληση προϊόντων θα πρέπει να αποτελεί έσχατη λύση, όταν το οικονομικό ή περιβαλλοντικό κόστος είναι δυσανάλογο, ενώ οι ελεγκτικές αρχές καλούνται να δίνουν προτεραιότητα στη συμμόρφωση των επιχειρήσεων πριν από την επιβολή κυρώσεων, ιδίως όταν υφίστανται πραγματικές δυσκολίες προσαρμογής κατά τη μεταβατική περίοδο.
