Η πανελλαδική έρευνα του ΙΕΛΚΑ για τον Μάρτιο του 2026 αποτυπώνει με σαφήνεια ένα καταναλωτικό τοπίο έντονα επιβαρυμένο τόσο συναισθηματικά όσο και οικονομικά. Τα ελληνικά νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με μια συσσώρευση κρίσεων – γεωπολιτικών, ενεργειακών και περιβαλλοντικών – που διαμορφώνουν ένα κλίμα αβεβαιότητας και πίεσης στην καθημερινότητά τους.
Σε ψυχολογικό επίπεδο, τα κυρίαρχα συναισθήματα που καταγράφονται είναι ο θυμός, ο φόβος και η ανησυχία. Ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο φαίνεται να επιδρά εντονότερα στη συναισθηματική κατάσταση των καταναλωτών σε σύγκριση με άλλες διεθνείς κρίσεις, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι και η περιβαλλοντική κρίση προκαλεί υψηλά επίπεδα συναισθηματικής φόρτισης. Η διαρκής έκθεση σε πολλαπλές απειλές δημιουργεί μια αίσθηση κόπωσης και ψυχολογικής πίεσης, η οποία επηρεάζει άμεσα και τις καταναλωτικές αποφάσεις.
Στο οικονομικό πεδίο, τα τρόφιμα εξακολουθούν να αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή επιβάρυνσης για τα νοικοκυριά, παρά την αύξηση στις τιμές καυσίμων και ενέργειας. Συγκεκριμένα, το 40% των καταναλωτών δηλώνει ότι επιβαρύνεται περισσότερο από τα τρόφιμα, ενώ ακολουθούν η ενέργεια (34%) και τα καύσιμα (21%). Για το επόμενο εξάμηνο, οι προσδοκίες δείχνουν ενίσχυση της πίεσης από τα καύσιμα, χωρίς όμως να υποχωρεί η σημασία των τροφίμων ως βασικού εξόδου. Η διαχρονική αύξηση του κόστους διατροφής και η συχνότητα αυτών των αγορών φαίνεται να ενισχύουν την αίσθηση οικονομικής πίεσης περισσότερο από άλλες κατηγορίες.
Ως αποτέλεσμα αυτών των πιέσεων, οι καταναλωτές υιοθετούν μια σαφώς πιο «αμυντική» στάση. Παρατηρείται έντονη τάση περιορισμού και αναβολής δαπανών, με το 60% να αναβάλλει αγορές ένδυσης και το 54% να μειώνει δαπάνες για διασκέδαση. Παράλληλα, ενισχύονται πρακτικές εξοικονόμησης, όπως η αναζήτηση προσφορών, η στροφή σε φθηνότερα προϊόντα και ακόμη και η μείωση κατανάλωσης βασικών αγαθών. Η συμπεριφορά αυτή υποδηλώνει μια προσαρμογή σε συνθήκες παρατεταμένης οικονομικής στενότητας.
Τέλος, ιδιαίτερα αυξημένες εμφανίζονται οι προσδοκίες για κρατική στήριξη. Η πλειονότητα των καταναλωτών θεωρεί απαραίτητη την ενίσχυση κυρίως στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων, ενώ σημαντικό ποσοστό ζητά στήριξη και για τρόφιμα, φορολογικές υποχρεώσεις και στέγαση. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις που θα ανακουφίσουν τα νοικοκυριά.
Συνολικά, η Άνοιξη του 2026 βρίσκει τους Έλληνες καταναλωτές σε κατάσταση επιφυλακής, με σαφή προτεραιότητα την κάλυψη βασικών αναγκών και τον περιορισμό περιττών δαπανών.
